Hersentumoren

Wetenschappelijk onderzoek

Ons team participeert landelijk en internationaal in wetenschappelijk onderzoek. Hieronder vindt u overzicht van huidig lopend onderzoek en resultaten van afgeronde onderzoeken. Ook leggen we uit, of en zo ja, hoe u kunt deelnemen aan een studie.

Meedoen aan een studie
De mogelijkheid tot deelname aan een studie hangt van verschillende factoren af, zoals tumor type en karakteristieken en eventuele voorgaande behandelingen. Bij vragen over eventuele deelname kunt u altijd terecht bij uw behandelend arts of uw oncologisch verpleegkundig specialist. Het onderzoek wordt verricht in nauwe samenwerking met MAASTRO. Kijk voor meer informatie op studies in samenwerking met MAASTRO, bij het onderwerp "neuro-oncology".

Overzicht studies (inter)nationaal:

Klik hier voor de publicaties van onze tumorwerkgroepleden.

Extra aandacht in ons centrum is er voor wetenschappelijk onderzoek met de thema’s ‘Cognitie en functiebehoud’ en ‘Tumor heterogeniteit en micro-omgeving’.

Cognitie en functiebehoud
De tumor zelf, de operatie en de behandeling met chemotherapie en/of radiotherapie hebben allemaal een effect op het functioneren van onze hersenen, zowel in positieve als negatieve zin. De hersenen worden gezien als een complex netwerk, waarbij gebieden verspreid door het brein door verbindingen (netwerken) samenwerken. Bij veel patiënten hebben de tumor en de eventuele behandelingen een negatief effect op cognitie. Cognitie is een overkoepelende term voor een aantal belangrijke hersenfuncties (domeinen) waaronder het verwerken van informatie, concentratie, verbaal geheugen en werkgeheugen of het plannen en sturen van activiteiten.

Een verstoring van deze functies zorgt er vaak voor dat er problemen ontstaan in het dagelijks functioneren, bijvoorbeeld tijdens het uitvoeren van werkzaamheden maar ook in sociale- en/of familie relaties. Deze negatieve effecten hebben een sterke invloed op de kwaliteit van leven van de patiënt en zijn naasten. Ons centrum richt zich op modellen die kunnen voorspellen wie een verhoogd risico heeft op het ontwikkelen van cognitieve stoornissen (signalering), op het verbeteren van behandelingen om zo de negatieve effecten op cognitie te minimaliseren (functiebehoud) en op interventies om cognitief functioneren te verbeteren. Voorbeelden hiervan zijn het verbeteren van bestralingstechnieken, zoals protonentherapie, om schade van gezond weefsel te minimaliseren en het onderzoeken van de invloed op cognitie van voeding en beweging.

Tumor heterogeniteit en micro-omgeving
Gliomen zijn tumoren in de hersenen met een sterke intratumorale heterogeniteit. Dit betekent dat er binnen de tumor weefsel van verschillende types en ernst bestaat. Dit maakt deze tumoren extra complex bij de behandeling.

In dit wordt er onderzoek gedaan naar de oorzaak van glioma resistentiemechanismen. Hierbij wordt onderzocht waarom gliomen vaak niet (meer) reageren op behandeling en de rol van het immuunsysteem hierin. Ook wordt er gewerkt aan nieuwe aangrijpingsmechanismen voor medicatie in de tumor. Daarnaast wordt er gezocht naar bepaalde eigenschappen die een prognostische en/of voorspellende waarde kunnen hebben voor de ontwikkeling van de tumor.

Voor dit onderzoek worden er tumormodellen ontwikkeld uit glioblastoomweefsel van patiënten. Met dit onderzoek willen wij de behandeling steeds beter toe kunnen spitsen op de individuele patiënt. Met hoogwaardige medicijnen (zoals bijv. hypoxia activated prodrugs en repurposed drugs). Daarnaast wordt er met innovatieve imaging technieken (waarmee weefsels in beeld worden gebracht), zoals 7T MRI perfusie MRI en radiomics, gezocht naar tumorkenmerken die voorspellend kunnen zijn voor het ziekteverloop en de reactie op de behandeling.

Behalve onderstaande studies wordt er ook ander onderzoek verricht, bijvoorbeeld basaal onderzoek in het laboratorium of onderzoek naar cognitie en kwaliteit van leven. Hierover kan uw behandelend arts u informeren.

  • EORTC1709 - Gliomen

    Een internationale studie die onderzoek doet naar marizomib in combinatie met standaardbestraling met temozolomide versus alleen standaardbestraling met temozolomide bij patiënten met een nieuw gediagnosticeerd glioblastoom.

    Studie uitleg (inclusief in- en exclusie criteria): https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT03345095
    Periode: 2017- heden
    Status: patiënten kunnen momenteel nog deelnemen
    Resultaten: nvt

  • DRUP trial (Drug Rediscovery Protocol)

    Een nationale studie die onderzoek doet naar experimentele behandelingen bij patiënten met solide tumoren, multipele myelomen en B cel non-Hodgkin lymfomen waarbij geen standaard behandel opties meer zijn. Inclusie wordt bepaald aan de hand van moleculaire markers die op het verkregen weefsel van glioblastomen wordt bepaald.

    Studie uitleg (inclusief in- en exclusie criteria): https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT02925234
    Periode: 2016 - heden
    Status: patiënten kunnen momenteel nog deelnemen
    Resultaten: nvt

  • Glioma stemcell organoids

    Een lokale studie die als doel heeft ‘vers’ glioblastoom weefsel te verkrijgen om hiermee in het laboratorium 3D tumormodellen (organoïden) te ontwikkelen ter bestudering van onder andere tumor heterogeniteit en therapie resistentie mechanismen.

    Studie uitleg (inclusief in- en exclusie criteria): Patiënten van 18 jaar of ouder met een radiologische verdenking op een nieuw glioblastoom die kandidaat zijn voor neurochirurgische resectie.
    Periode: 2018- heden
    Status: patiënten kunnen momenteel nog deelnemen
    Resultaten: nvt
    Contact: maikel.verduin@mumc.nl

  • Fase 1 trial CHLOROBRAIN (inclusie is afgerond)

    Een fase I klinische studie voor het toevoegen van chloroquine aan chemo- en radiotherapie voor patiënten met een glioblastoom (CHLOROBRAIN). Tijdens deze lokale studie wordt dagelijks chloroquine gecombineerd met chemoradiatie bij patiënten met een nieuw gediagnosticeerd glioblastoom. Het primaire eindpunt van de studie is het bepalen van dosis-limiterende toxiciteit.

    Studie uitleg (inclusief in- en exclusie criteria): Patiënten met een nieuw gediagnosticeerd glioblastoom die in aanmerking komen voor standaardbestraling met temozolomide volgens STUPP protocol.
    Periode: 2015-2019
    Status: inclusie afgerond, data worden geanalyseerd.
    Resultaat: Volgt, verwacht eind 2019
    Laatste update: juni 2019
    Contact: inge.compter@maastrichtuniversity.nl

    Documenten

  • EORTC 22042-26042 (onderzoek is afgerond, long term follow up ongoing)

    Studie uitleg (inclusief in- en exclusie criteria): Adjuvant postoperative high-dose radiotherapy for atypical and malignant meningioma : a Phase II and observation study
    Periode: 2007-2013
    Status: Afgerond, long term follow up ongoing
    Resultaat: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29960684

  • EORTC 26053-22054 (onderzoek is afgerond, long term follow up ongoing)

    Studie uitleg (inclusief in- en exclusie criteria): Phase III trial on concurrent and adjuvant temozolomide chemotherapy in non-1p/19q deleted anaplastic glioma. The CATNON intergroup trial.
    Periode: 2007-2015
    tatus: Afgerond, long term follow up ongoing
    Resultaat: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28801186

     

  • EORTC 26062-22061 (onderzoek is afgerond)

    Studie uitleg (inclusief in- en exclusie criteria): A randomized phase III study of Temozolomide and short-course radiation versus short-course radiation alone in the treatment of newly diagnosed glioblastoma multiforme in elderly patients
    Periode: 2009-2013
    Status: Afgerond
    Resultaat: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28296618

  • M13-813 studie (onderzoek is afgerond)

    Een internationaal gerandomiseerd onderzoek naar een nieuwe behandelmogelijkheid (ABT-414) bij recent gediagnosticeerde glioblastomen met een specifieke EGFR mutatie.

    Studie uitleg (inclusief in- en exclusie criteria): https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT02573324
    Periode: 2015-2019
    Status: Afgerond
    Resultaat: https://news.abbvie.com/news/press-releases/abbvie-provides-update-on-depatuxizumab-mafodotin-depatux-m-an-investigational-medicine-for-newly-diagnosed-glioblastoma-an-aggressive-form-brain-cancer.htm
    Laatste update: juni 2019