De Dienst Geestelijke Verzorging (DGV) is binnen het ziekenhuis gespecialiseerd in zin- en betekenisgeving. De dingen die ons leven de moeite waard maken. Daar waar het leven een wending neemt waardoor al het gewone op losse schroeven komt te staan, steken vragen naar die zin en betekenis de kop op. Als dat gebeurt kan het voor mensen fijn zijn in gesprek met een geestelijk verzorger op zoek te gaan naar antwoorden op belangrijke levensvragen. Een geestelijk verzorger heeft geen kant en klare antwoorden, maar is opgeleid om díe vragen te stellen die mensen dichter bij hun eigen antwoorden brengen.
Wat mijn werk bijzonder maakt, is dat ik werk met het onoplosbare. Ik kan geen angst of verdriet wegnemen. Ik kan het wél met iemand uithouden in zijn of haar pijn en onmacht. Of helpen zoeken naar een manier die de situatie iets draaglijker maakt
Naast gesprekken geven zij als geestelijk verzorgers vorm aan (afscheids)rituelen, verzorgen ze onderwijs, houden ze zich bezig met ethische vraagstukken en begeleiden ze morele beraden: wat is in een bepaalde situatie goed handelen? “We worden ook (zowel door artsen als patiënten) gevraagd om aanwezig te zijn bij (slecht-nieuws)gesprekken”. Esther zelf is in een vrije katholieke omgeving opgegroeid. Ze is nieuwsgierig naar wat het is dat mensen beweegt, motiveert, inspireert en op de been houdt. Ze studeerde religiestudies en kwam acht jaar geleden als geestelijk verzorger in het Maastricht UMC+ terecht.
Mijn werk is heel erg afwisselend, enerzijds door de veelzijdigheid in werkzaamheden, anderzijds door de vele verschillende mensen die ik hier tegenkom. Een groot deel van mijn tijd gaat uit naar oncologische- en palliatieve patiënten
De oncologiepatiënten
Na de diagnose kanker staat het leven opeens op z’n kop. Niet alleen voor de patiënt, maar ook voor zijn of haar naasten. Je wordt geleefd en gaat van behandeling naar behandeling. Je gewone leven is ver te zoeken. In die situaties kunnen de geestelijk verzorgers worden ingeroepen om een luisterend oor te bieden. “Dat doen we zonder (voor)oordeel. Een verhaal vertellen lucht op. Door het vertellen wordt het ook meer van jezelf. Dat is van belang in het vinden van je weg in een nieuwe situatie. Ook als de behandelingen voorbij zijn en er alleen nog controles zijn, zijn we in beeld. Vaak realiseren mensen zich dan pas wat er allemaal is gebeurd. En dat het leven voorgoed veranderd is”.
Er zit een stuk overlap tussen medisch maatschappelijk werk, psychologie en psychiatrie en geestelijke verzorging. Gelukkig weten ze elkaar goed te vinden en verwijzen ze onderling door. Specifiek voor een geestelijk verzorger is dat hij of zij ruimte biedt aan en aandacht heeft voor het levensverhaal en de levensvragen. Hij of zij helpt mensen bij het zoeken naar (een nieuwe) verbondenheid met zichzelf, anderen, het leven en/of een groter geheel. Als mensen daaraan behoefte hebben, kan een geestelijk verzorger rituelen vormgeven of een gebed, meditatie of inspiratie aanbieden. Ons werk zit niet in het oplossen maar in het uithouden van een situatie.
Een aantal voorbeelden
De opmerkingen en vragen die Esther regelmatig hoort, vormen aanleiding voor een gesprek over wat van wezenlijk belang is in het leven van mensen. Een aantal voorbeelden van dat soort vragen: “Ik heb veel minder energie en kan niet meer alles wat ik wil.” “De kanker is weg nu, maar de vraag of het terugkomt maakt me onzeker, bang zelfs.” “Mijn vrienden leven onbezorgd door, dat ben ik kwijtgeraakt.” “Hoe kan ik iets achterlaten voor mijn kinderen op een manier die bij mij en hen past?” “Ik ben mensen kwijtgeraakt in het proces, dat maakt me verdrietig en eenzaam.” “Mensen vinden het raar dat ik geen borstreconstructie wil.” “De relatie met mijn partner is veranderd, ik ben niet meer wie ik was.” “Ik ben bang om dood te gaan.” “Vroeger vluchtte ik in mijn werk als het niet goed ging. Dat is nu weggevallen.” “Ik wil niet meer verder behandelen, maar mijn partner en kinderen vinden dat ik dat wel moet doen.” “Ik ben nu zo afhankelijk, dat is verschrikkelijk.”
Esther en haar collega’s gaan in gesprek met mensen over óf en hóe dat wezenlijke van jezelf vorm kan krijgen nu er zoveel veranderd is. Zij helpen mensen te vertragen, een pas op de plaats te maken. Dat is nodig om ruimte te vinden om op zoek te gaan naar wie je nu (nog) bent.
Hoe kunnen collega’s of patiënten een geestelijk verzorger inschakelen?
Patiënten zelf kunnen bij een behandelaar aangeven dat ze met zingeving of levensvragen bezig zijn en dat ze met een geestelijk verzorger in contact willen komen. Een behandelaar kan naar aanleiding van wat een patiënt vertelt, contact met een geestelijk verzorger voorstellen. Zorgverleners binnen het MUMC+ kunnen verwijzen door middel van het aanmaken van een order in SAP. Een telefoontje kan ook, zeker in acute gevallen werkt dat het snelst.
Contact
Heb je vragen? Het secretariaat en het sein van de Dienst Geestelijke Verzorging zijn tussen 09.00 en 17.30 uur bereikbaar. Telefoonnummer: 043-3875338. Sein: 64488.
